ลำดับเวลา

ตำราพิชัยสงคราม (The Art of War) ก่อร่างขึ้นในยุคที่ระเบียบแห่งยุคชุนชิว (Spring and Autumn) ล่มสลายกลายเป็นยุคจ้านกั๋ว (Warring States) — ยุคที่สงครามเลิกเป็นพิธีกรรมตามฤดูกาลของขุนนางบนราชรถ แล้วกลายเป็นสิ่งที่ทำกันเต็มรูปแบบ เป็นมืออาชีพ และสิ้นเปลืองอย่างย่อยยับ ตำนานเล่าว่าซุนหวู่แห่งแคว้นฉีได้ถวายสิบสามบทนี้แด่พระเจ้าเหอหลี่แห่งแคว้นอู๋เมื่อราว 512 ปีก่อนคริสตกาล และได้พิสูจน์วิธีการของตนด้วยการฝึกฝนนางกำนัลในวังให้เข้าแถวเป็นระเบียบ (โดยประหารสนมคนโปรดสองนางเพื่อยืนยันประเด็นของตน) ส่วนวงวิชาการสมัยใหม่มองว่าตำรานี้เป็นการรวบรวมขึ้นในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล และได้รับการเรียบเรียงขัดเกลาโดยสำนักนักยุทธศาสตร์กลุ่มหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นกรณีใด นี่คือตำราเล่มแรกในโลกที่มองสงครามในฐานะระบบหนึ่ง — ที่ต้องคำนวณต้นทุน คิดคำนวณล่วงหน้า ตัดสินแพ้ชนะได้ก่อนที่กองทัพจะปะทะกัน — และแผ่นซีกไม้ไผ่ของตำรานี้ได้กลายเป็นวรรณกรรมคลาสสิกไปแล้ว ก่อนที่สำเนาฉบับหนึ่งจะถูกบรรจุไว้ในสุสานสมัยราชวงศ์ฮั่นที่อิ๋นเชวี่ยซาน เมื่อราว 130 ปีก่อนคริสตกาล

ตำรา ตำราพิชัยสงคราม 500 BC